Biến rác thành tài nguyên: Phụ nữ phường Phú Lương lan tỏa lối sống xanh

Từ những phế phụ phẩm tưởng như bỏ đi trong sinh hoạt hằng ngày, phụ nữ phường Phú Lương đang từng bước biến gian bếp gia đình thành "trạm tái chế xanh". Sau hơn một tháng triển khai, mô hình phân loại và ủ rác hữu cơ thành phân bón sinh học đã và đang lan tỏa mạnh mẽ, mở ra hướng đi bền vững trong bảo vệ môi trường từ chính cộng đồng cư dân tại địa phương.

Chị Vũ Thị Đào, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ Tổ dân phố Huyền Kỳ 2 (bên phải) cùng chị Thảo pha chế phẩm sinh học, chuẩn bị ủ rác hữu cơ. Ảnh: Ngọc Minh

Biến những thứ bỏ đi thành tài nguyên

Mỗi ngày, căn bếp của các gia đình thải ra một lượng lớn rác thải sinh hoạt. Từ những cọng rau già ngả vàng, vỏ bưởi, vỏ cam thơm nồng, vỏ chuối lốm đốm chín cho đến bã trà, bã cà phê, vỏ su hào hay lá bắp cải... Tưởng như đó là những thứ vô giá trị chỉ chờ gom lại quăng ra xe rác nhưng khi nhân lên hàng nghìn hộ dân, chúng lại trở thành gánh nặng không nhỏ cho môi trường đô thị.

Thay vì dồn tất cả vào một túi rác sinh hoạt như trước đây, hơn một tháng trở lại đây, chị Vũ Thị Đào, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ Tổ dân phố Huyền Kỳ 2 đã bắt đầu thay đổi thói quen. Chiếc thùng nhựa dung tích 120 lít đặt ở góc sân nay phát huy tác dụng, trở thành nơi "tái sinh" cho các phụ phẩm nhà bếp.

Vừa thoăn thoắt pha chế phẩm sinh học phục vụ cho việc ủ rác, chị Đào vừa hồ hởi chia sẻ: "Chỉ cần 3 thìa bột sinh học với 10 thìa đường và 1,5 lít nước này là có thể ủ được rất nhiều rác hữu cơ. Sau khi pha xong dung dịch, tưới đều vào thùng gom rác bếp như cọng rau già, vỏ quả, lõi ngô...

Chỉ sau khoảng nửa tháng đến một tháng, rác hữu cơ cắt nhỏ được phủ thêm lớp mùn, rắc men vi sinh và đảo trộn định kỳ sẽ tơi xốp, chuyển màu nâu đen, có mùi đất tự nhiên rất dễ chịu mà hoàn toàn không có mùi hôi hay thu hút ruồi nhặng".

Quy trình ủ rác hữu cơ thành phân bón sinh học rất đơn giản, chị em phụ nữ đều có thể dễ dàng thực hiện tại nhà. Ảnh: Ngọc Minh

Tại Tổ dân phố Huyền Kỳ 2 - nơi có 101 hội viên phụ nữ đang sinh hoạt, mô hình thực hành này đã tạo nên một làn gió mới sinh động. "Ban đầu khi vận động, chị em cũng ngại vì sợ rác bẩn và mất thời gian. Nhưng khi chúng tôi đến tận nhà “cầm tay chỉ việc”, chị em mới thấy quy trình rất đơn giản và bắt tay vào làm ngay," chị Đào cho biết thêm.

Hiệu quả trực quan từ các thùng ủ rác đã nhanh chóng thuyết phục các hội viên. Chị Nguyễn Thị Thảo, một trong 20 hội viên nòng cốt tích cực tham gia mô hình ngay từ những ngày đầu tại Tổ dân phố Huyền Kỳ 2, bộc bạch: "Trước đây làm bếp xong là tôi gom hết vào một túi đem vứt. Giờ đây, nhìn những luống đỗ, rau mồng tơi xanh mướt, những chậu hoa hồng tươi tốt nhờ nguồn phân hữu cơ tự tay mình ủ, tôi thấy rất vui. Tôi vừa không tốn chi phí mua phân bón, vừa đảm bảo có rau sạch cho bữa ăn gia đình, lại không xả rác bẩn ra ngõ xóm”.

Đòn bẩy lan tỏa từ sự chủ động

Sự thay đổi mạnh mẽ trong nhận thức và hành động của chị em phụ nữ Phú Lương được khởi nguồn từ chương trình Tọa đàm "Vai trò của phụ nữ trong bảo vệ môi trường - Phân loại rác tại nguồn: Biến rác thành tài nguyên". Nhận thức rõ vai trò nòng cốt của người phụ nữ trong giữ gìn vệ sinh gia đình và ngõ xóm, Hội Liên hiệp phụ nữ phường Phú Lương đã chủ động phối hợp cùng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị tổ chức sự kiện ý nghĩa này.

Tại chương trình, các hội viên được hướng dẫn phương pháp phân loại rác ngay từ gian bếp; đồng thời trải nghiệm quy trình ủ rác hữu cơ thành phân bón sinh học.

Những luống đỗ được bón bằng phân sinh học đã lên xanh tốt. Ảnh: Ngọc Minh

Không dừng lại ở lý thuyết, Ban Tổ chức đã biến quyết tâm thành hành động thực tế bằng việc trao tặng thùng nhựa chuyên dụng, chế phẩm vi sinh và làn nhựa đi chợ cho 20 hội viên nòng cốt đăng ký làm điểm mô hình. Cùng với đó, hơn 100 túi vải thân thiện với môi trường cũng được trao tận tay chị em nhằm từng bước hình thành thói quen đi chợ xanh, hạn chế tối đa túi nilon dùng một lần.

Chị Bùi Thị Thu Trang, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ phường Phú Lương khẳng định: "Chúng tôi xác định việc phân loại và xử lý rác thải tại nguồn không thể làm theo phong trào ngắn hạn mà phải trở thành nếp sống, thói quen hằng ngày của mỗi gia đình.

Thông qua việc trang bị kiến thức chuẩn kỹ thuật và hỗ trợ công cụ thực hành ban đầu, Hội mong muốn mỗi hội viên sẽ là một tuyên truyền viên tích cực. Khi 20 gia đình làm điểm đạt kết quả tốt, họ sẽ tự tay chia sẻ kinh nghiệm cho xóm giềng. Từ thói quen biến sinh hoạt thành phân bón hay sử dụng túi vải đi chợ, chúng tôi đang hướng tới sự thay đổi lớn hơn trong nhận thức của toàn cộng đồng".

Hội Liên hiệp phụ nữ phường Phú Lương kỳ vọng, khi quy trình này được vận hành đồng bộ trên diện rộng, "rác" sẽ không còn là gánh nặng cho các bãi tập kết hay gây áp lực lên hệ thống xử lý rác thải của địa phương. Việc phân loại rác tại nguồn không chỉ là yêu cầu về vệ sinh môi trường đơn thuần mà còn là giải pháp cấp thiết để giảm lượng rác phải xử lý, tiết kiệm tài nguyên và hướng tới phát triển bền vững.

NGỌC MINH