Cặp vợ chồng U90 – U100: Hôn nhân “sắp đặt” đi qua 70 năm hạnh phúc

“Trời sinh bà mối duyên lành/Hạt mít chê đắng, hạt chanh khen bùi”... Đó là câu ca gói trọn bí quyết giữ gìn hạnh phúc của cụ ông Nguyễn Xuân Mai, 86 tuổi và cụ bà Đỗ Thị Tuyết, 91 tuổi ở thôn Ngọc Than, xã Kiều Phú, Hà Nội.

Đến với nhau từ sự sắp đặt của cha mẹ, không có thời gian tìm hiểu, cũng chẳng có tình yêu đôi lứa thuở ban đầu nhưng bằng sự thấu hiểu, nhường nhịn và lời hứa son sắt, hai cụ đã cùng nhau đi qua 70 năm hôn nhân hạnh phúc, xây dựng nên một đại gia đình thuận hòa, con cháu thành đạt, hiếu thảo.

Đại gia đình hạnh phúc, đầm ấm của cặp vợ chồng U90 - U100

Trời se duyên - vợ chồng se nghĩa

Ông Nguyễn Xuân Mai kể, thời của ông, chuyện hôn nhân không được tự do lựa chọn như bây giờ mà do “cha mẹ đặt đâu, con ngồi đấy”. Ông Mai được gia đình kén vợ cho, tiêu chuẩn đầu tiên là con dâu phải môn đăng hộ đối. Bà mai giới thiệu 4 cô gái, nhưng chỉ có cô thứ tư là Đỗ Thị Tuyết là hội tụ đủ điều kiện để về làm dâu trong nhà.

Bà Tuyết hơn ông Mai 6 tuổi. Dù cùng làng nhưng trước đó, hai người chưa từng có cơ hội quen biết, tìm hiểu, đến một cái nắm tay cũng chưa từng. Vậy mà chỉ sau một đám cưới, họ đã trở thành vợ chồng.

“Thời gian đầu chung nhà, vợ chồng còn mặt trong mặt ngoài. Nhưng tôi dần ý thức được trách nhiệm của mình. Tôi nói với bà ấy rằng, một khi đã cưới nhau về thì dù thế nào cũng sẽ sống với nhau trọn đời, không thay đổi”, ông Mai kể.

Hai vợ chồng ông bà Mai sống chung dưới nếp nhà có gần 20 thành viên suốt 23 năm. Trong đại gia đình ấy, mọi việc đều có thứ bậc, phân công rõ ràng. Các cụ là người đứng đầu, tiếp đến là bố mẹ ông Mai rồi các con cháu. Nếp nhà cũng có những quy định nghiêm khắc, trong đó điều tối kỵ là anh em xào xáo, bất hòa.

Đến với nhau từ sự sắp đặt, tuổi tác cũng chênh lệch, giữa hai vợ chồng ông bà Mai cũng không tránh khỏi khác biệt về tính cách, suy nghĩ, nhưng họ học cách điều chỉnh để thích nghi và hòa hợp. Vợ có điều chưa phải, chồng nhẹ nhàng nhắc nhở; chồng có điều chưa đúng, vợ cũng thưa lại. Mọi chuyện đều được giải quyết kín đáo, tế nhị sau cánh cửa buồng không để ảnh hưởng đến hòa khí chung của đại gia đình.

Năm 1963, bà Tuyết sinh con trai đầu lòng. Sau này, người con ấy hy sinh khi tham gia chiến đấu tại chiến trường Campuchia và được công nhận là liệt sĩ. Năm 1966, ông Mai nhập ngũ, biền biệt xa nhà suốt 9 năm. Nhớ lời hứa “dù thế nào cũng sẽ sống với nhau trọn đời, không thay đổi”,  ông Mai luôn một lòng chung thủy với vợ.

Vợ chồng ông Nguyễn Xuân Mai và bà Đỗ Thị Tuyết

Hết quân ngũ, ông trở về, toàn tâm toàn ý chăm lo cho gia đình. Hai vợ chồng có thêm 4 người con, cùng nhau nuôi dạy các con trưởng thành, tiếp tục duy trì nếp sống quây quần, đầm ấm của đại gia đình đến hôm nay.

Đúc kết bí quyết giữ gìn hạnh phúc, ông bà Mai có những nguyên tắc rất giản dị. Đó là “3 quên”: quên mình già, quên mình bệnh tật và quên thù hận; cùng “2 không”: không bực bội, không cãi nhau. Đó là lý do suốt 70 năm chung sống, hai người gần như không bao giờ cãi cọ, to tiếng.

Dù cuộc hôn nhân bắt đầu từ sự sắp đặt và được vun đắp trong bối cảnh những quan niệm phong kiến còn nặng nề, ông Mai luôn quan niệm mọi việc lớn nhỏ trong gia đình đều cần có sự thống nhất của hai vợ chồng, sau đó cùng bàn bạc, hỏi ý kiến các con.

Với các con, ông thường căn dặn: “Không bao giờ được sai với mẹ vì mẹ là người mang nặng đẻ đau, chia cho các con từng hạt sữa”. Nhớ lời dạy, các con cháu của ông bà luôn hiếu thảo, nhớ ơn bậc sinh thành.

Nhận xét về gia đình ông bà Mai, chị Nguyễn Thị Phương, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ thôn Ngọc Than cho biết: “Gia đình ông bà là tấm gương sống hòa thuận, nề nếp, con cháu thảo hiền. Đó cũng là mong muốn của tổ chức Hội, nhân rộng thêm nhiều nếp nhà tiến bộ, hạnh phúc”.

             Sống làm gương cho con cháu

Ngôi làng ông bà Mai đang ở là quê hương của điều hát Ví Ngọc Than từng nổi tiếng một thời. Song, qua thời gian, điệu hát Ví Ngọc Than đã bị mai một, thất truyền. Lớn lên trong tiếng hát Ví của mẹ và của bà con trong làng xóm, ông Mai từng mang nỗi buồn khi loại hình nghệ thuật đậm đà bản sắc dân tộc này không còn. Vì vậy, với tình yêu văn hóa dân tộc mãnh liệt và ý thức trách nhiệm của một người con Ngọc Than, ông Mai quyết định thành lập CLB hát Ví.

Những ngày đầu, CLB chỉ vận động được 4 thành viên, gồm 2 nam, 2 nữ. Đặc biệt, cả 4 người đều chưa biết hát Ví, cũng chưa từng tiếp xúc với loại hình nghệ thuật này. Không nản lòng, ông Mai trực tiếp truyền dạy từng câu hát, từng làn điệu cho các thành viên.

Ông Nguyễn Xuân Mai và các thành viên CLB Hát Ví thôn Ngọc Than

Hiện nay, ông Mai là Trưởng ban Khánh tiết, trưởng văn Đình làng Ngọc Than, Chủ nhiệm hai CLB Hát Ví và Dưỡng sinh. Mỗi sáng từ 5 giờ, ông lại có mặt để hướng dẫn bà con trong thôn tập luyện, rèn luyện sức khỏe. Ở tuổi 91, bà Tuyết vẫn khỏe mạnh, minh mẫn, hằng ngày phụ giúp con cháu việc nhà. Hai ông bà là tấm gương cho con cháu và cộng đồng về lối sống lành mạnh, vui khỏe, có ích.

Ông Mai chia sẻ, do hoàn cảnh, ông chỉ được học hết lớp 4, phần lớn kiến thức và kỹ năng có được đều nhờ tự học, tự rèn luyện. Bởi vậy, ông luôn coi trọng việc học hành và nghiêm khắc nhắc nhở con cháu: “Ai không chuyên tu học tập, sống lương thiện và có ích thì không phải là con cháu ông Mai”. Dưới sự dạy dỗ, chỉ bảo của ông bà, các con cháu đều lớn khôn, trưởng thành.

Từ một cuộc hôn nhân do cha mẹ sắp đặt, ông Mai và bà Tuyết đã tự viết nên câu chuyện hạnh phúc của riêng mình.

70 năm bên nhau, từ một cuộc hôn nhân do cha mẹ sắp đặt, ông Mai và bà Tuyết đã tự viết nên câu chuyện hạnh phúc của riêng mình. Tiếng lành đồn xa, nhiều người nhắc đến ông bà, mong được “xin vía” bà mối duyên lành – đúng như ý nghĩa sâu xa của câu ca mà ông bà vẫn tâm niệm: “Hạt mít chê đắng, hạt chanh khen bùi”.

Khi đã chọn gắn bó với nhau, hãy học cách tìm thấy điều ngọt bùi trong chính những khác biệt của người bạn đời.

HOÀNG LAN