Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (01/10/1876 - 01/10/2026: Tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước
Cuộc đời, sự nghiệp và nhân cách cụ Huỳnh Thúc Kháng là tấm gương sáng về lòng yêu nước, thương dân, bản lĩnh và tinh thần tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.
Cụ Huỳnh Thúc Kháng, sinh ngày 01/10/1876 tại làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam (nay là xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng).
Năm 1905, Huỳnh Thúc Kháng cùng Phan Châu Trinh và Trần Quý Cáp đi vào phía Nam, tìm hiểu tình hình thực tế, xem xét dân tình, sĩ khí, đề xướng tân học và tìm kiếm những người cùng chí hướng vận động cho phong trào Duy Tân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh và cụ Huỳnh Thúc Kháng (hàng đầu, thứ nhất từ phải sang) trong Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ảnh tư liệu.
Năm 1906, trở về Quảng Nam, Huỳnh Thúc Kháng cùng các đồng chí khởi xướng và lãnh đạo phong trào Duy Tân. Năm 1908, Huỳnh Thúc Kháng bị thực dân Pháp bắt và giam ở Nhà lao Hội An, sau đó kết án “xử tử” đày ra Côn Đảo. Trong 13 năm bị giam cầm (1908 - 1921), dù phải chịu nhiều gian khổ, hiểm nguy, Huỳnh Thúc Kháng vẫn giữ vững khí tiết, lòng yêu nước, thương dân và ý chí đấu tranh.
Năm 1926, Cụ được bầu làm dân biểu Trung Kỳ và được cử làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Trong thời gian hoạt động tại Viện, Cụ kiên quyết đấu tranh đòi quyền lợi cho Nhân dân, chống lại những chính sách cai trị bất công của thực dân Pháp và chính quyền tay sai; sau đó từ chức để phản đối Khâm sứ Trung Kỳ.
Năm 1927, cụ Huỳnh Thúc Kháng sáng lập báo Tiếng Dân tại Huế, đồng thời làm chủ nhiệm kiêm chủ bút. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trân trọng tài năng, đức độ và uy tín của Cụ, Chủ tịch Hồ Chí Minh mời Cụ tham gia Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ.
Đầu năm 1946, Cụ được cử làm Chủ tịch Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Hội Liên Việt). Tháng 5/1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp, Cụ được giao giữ chức Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trên cương vị Quyền Chủ tịch nước, Cụ tham gia giải quyết nhiều công việc quan trọng, chủ tọa các phiên họp của Hội đồng Chính phủ, góp phần điều hành bộ máy Nhà nước, trấn áp bọn phản cách mạng, giải quyết những vấn đề về đối nội và đối ngoại theo phương châm “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”.
Tháng 12/1946, cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Chủ tịch Hồ Chí Minh cử cụ Huỳnh Thúc Kháng làm Đặc phái viên của Chính phủ đi kinh lý miền Trung, tuyên truyền, giải thích đường lối kháng chiến, kiến quốc, kêu gọi đồng bào ủng hộ Chính phủ, ủng hộ cách mạng.
Đầu năm 1947, Cụ tiếp tục hành trình kinh lý miền Trung. Do tuổi cao, sức yếu và lâm bệnh nặng, cụ Huỳnh Thúc Kháng từ trần tại tỉnh Quảng Ngãi ngày 21/4/1947, hưởng thọ 70 tuổi. Theo tâm nguyện của Cụ, Nhân dân an táng Cụ trên núi Thiên Ấn, tỉnh Quảng Ngãi.
Ngày 27/12/2012, ghi nhận những công lao, cống hiến to lớn của Cụ đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, Chủ tịch nước đã truy tặng cụ Huỳnh Thúc Kháng Huân chương Sao Vàng, phần thưởng cao quý nhất của Đảng và Nhà nước ta.
Những cống hiến, đóng góp của cụ Huỳnh Thúc Kháng trong phong trào Duy Tân
Trong hoạt động Duy Tân, cụ Huỳnh Thúc Kháng đặc biệt coi trọng việc nâng cao nhận thức của Nhân dân. Cụ tích cực tuyên truyền, diễn thuyết ở nhiều nơi, vận động Nhân dân từ bỏ lối học khoa cử, chú trọng thực học, học chữ Quốc ngữ, tiếp thu tư tưởng tiến bộ và mở mang tri thức. Cùng Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp và các sĩ phu tiến bộ, Cụ tham gia vận động mở trường tân học, khuyến khích học tập, phát triển thương nghiệp, lập thương hội, cổ vũ sản xuất và thực nghiệp. Qua đó, một phong trào cải cách xã hội từng bước hình thành và lan rộng ở Quảng Nam và các tỉnh Trung Kỳ.
Đối với cụ Huỳnh Thúc Kháng, khai trí phải gắn với chấn hưng kinh tế và cải thiện đời sống Nhân dân. Vì vậy, Cụ không chỉ đề cao giáo dục mà còn chú trọng phát triển thương nghiệp, thực nghiệp, khuyến khích sản xuất và nâng cao dân sinh. Cụ tích cực giao lưu, bàn bạc với những người cùng chí hướng, trong đó có Phan Bội Châu và Nguyễn Thành, góp phần thúc đẩy sự hình thành và phát triển của các tổ chức, cơ sở Duy tân ở Quảng Nam.
Trong các hoạt động tuyên truyền, diễn thuyết, cụ Huỳnh Thúc Kháng tập trung vào những vấn đề thiết thực của công cuộc duy tân: khai trí, phát triển kinh tế, thực hành tiết kiệm, cải tiến đời sống, từ bỏ lối học khoa cử, đề cao thực học và tiếp thu văn hóa, tri thức phương Tây. Cụ đồng thời tích cực truyền bá tư tưởng dân quyền, vận động Nhân dân thay đổi nhận thức và chủ động tham gia vào quá trình cải cách xã hội. Hoạt động của Cụ có ảnh hưởng sâu rộng trong sĩ phu và nhân dân Quảng Nam, góp phần đưa tư tưởng duy tân từ phạm vi một bộ phận sĩ phu tiến bộ trở thành một phong trào xã hội có sức lan tỏa.
Những đóng góp của cụ Huỳnh Thúc Kháng trên cương vị Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ và Chủ nhiệm báo Tiếng Dân
Sau 13 năm bị thực dân Pháp giam cầm, năm 1921, cụ Huỳnh Thúc Kháng được trả tự do. Trở về quê hương, Cụ tiếp tục hoạt động yêu nước bằng những hình thức phù hợp với hoàn cảnh mới. Trong giai đoạn 1921 - 1943, trên cương vị Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ và Chủ nhiệm, chủ bút báo Tiếng Dân, Cụ tích cực đấu tranh đòi dân quyền, dân sinh, cải cách chính trị và bảo vệ lợi ích dân tộc.
Cụ sử dụng nghị trường làm diễn đàn công khai để nêu những vấn đề của Nhân dân, yêu cầu chính quyền thực dân thay đổi chính sách cai trị. Cụ và các dân biểu tiến bộ đề xuất ban hành hiến pháp, mở rộng quyền tự do dân chủ, bảo vệ quyền lợi Nhân dân, đồng thời phản đối những chính sách kinh tế, xã hội bất hợp lý của chính quyền thực dân và Nam triều. Về “lập hiến”, Cụ đề xuất phân định quyền hạn giữa lập pháp, hành pháp và tư pháp; mở rộng quyền hạn của Viện Dân biểu; trao quyền bầu cử cho người đóng thuế; xây dựng Thượng viện và Hạ viện. Dù vẫn nằm trong khuôn khổ chế độ bảo hộ, những đề xuất ấy cho thấy rõ yêu cầu cải tổ cơ cấu cai trị và mở rộng quyền tham gia chính trị của người dân. Nhận rõ những giới hạn của Viện Dân biểu và sự can thiệp của chính quyền thực dân, Cụ từ chức năm 1928. Hoạt động nghị trường của cụ Huỳnh Thúc Kháng thể hiện tinh thần đấu tranh công khai, thẳng thắn và ý thức bảo vệ quyền lợi Nhân dân.
Cùng với hoạt động nghị trường, cụ Huỳnh Thúc Kháng đặc biệt coi trọng hoạt động báo chí. Ngày 10/8/1927, Tiếng Dân ra số đầu tiên, do Cụ làm Chủ nhiệm kiêm chủ bút. Tờ báo tồn tại liên tục 16 năm, từ năm 1927 đến năm 1943, với 1.766 số.
Những đóng góp của cụ Huỳnh Thúc Kháng trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Quyền Chủ tịch nước
Ngày 2/3/1946, tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa I, Quốc hội chấp nhận sự từ chức của Chính phủ Liên hiệp lâm thời và trao cho Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiệm vụ thành lập Chính phủ Liên hiệp kháng chiến. Khi giới thiệu thành phần Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh giới thiệu cụ Huỳnh Thúc Kháng giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ và đánh giá Cụ là “một người đạo đức danh vọng mà toàn thể quốc dân ai cũng biết”.
Việc lựa chọn cụ Huỳnh Thúc Kháng có ý nghĩa đặc biệt. Cụ không phải đảng viên cộng sản nhưng là một chí sĩ yêu nước lão thành, có uy tín rộng rãi trong Nhân dân, giới trí thức và nhiều tầng lớp xã hội. Sự tham gia của Cụ thể hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc, trọng dụng nhân tài, tập hợp mọi lực lượng yêu nước của Chính phủ cách mạng, đồng thời góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền mới.
Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ, cụ Huỳnh Thúc Kháng phụ trách những lĩnh vực then chốt như tổ chức và củng cố chính quyền, xây dựng bộ máy hành chính, công chức, công vụ, pháp chế, hành chính, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự trị an và phối hợp hoạt động giữa các cơ quan nhà nước.
Ngày 27/5/1946, Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam, gọi tắt là Hội Liên Việt, được thành lập. Cụ Huỳnh Thúc Kháng được bầu làm Hội trưởng, Chủ tịch Hồ Chí Minh làm Hội trưởng danh dự. Đây là một đóng góp quan trọng của Cụ trong việc mở rộng khối đại đoàn kết dân tộc. Hội Liên Việt góp phần tập hợp rộng rãi nhân sĩ, trí thức, các tầng lớp xã hội, tổ chức chính trị, tôn giáo và những lực lượng yêu nước cùng tham gia kháng chiến, kiến quốc.
Cuộc đời, sự nghiệp và nhân cách cụ Huỳnh Thúc Kháng là tấm gương sáng về lòng yêu nước, thương dân, bản lĩnh và tinh thần tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Từ một nhà nho yêu nước, Cụ trải qua nhiều chặng đường lịch sử: tham gia phong trào Duy tân, chịu cảnh tù đày, hoạt động nghị trường, báo chí, rồi trực tiếp tham gia chính quyền cách mạng và giữ trọng trách Quyền Chủ tịch nước. Ở bất cứ hoàn cảnh, cương vị nào, Cụ vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục cường quyền, không để giàu sang làm xiêu lòng, nghèo khó làm nản chí, oai vũ làm sờn gan; luôn đặt lợi ích dân tộc và Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.
Tin cùng chuyên mục
Bài viết gần đây
Hội LHPN Hà Nội: Truyền thông hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam
Ngày 17/11/2026, Hội LHPN Hà Nội tổ chức chương trình "Truyền thông hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" năm 2026 tại xã Mỹ Đức. Dự chương trình có Phó Chủ tịch Hội LHPN Hà Nội Nguyễn Kim Quý; Phó Bí thư thường trực Đảng ủy xã Mỹ Đức Nguyễn Thị Thúy Hòa.
Cặp vợ chồng U90 – U100: Hôn nhân “sắp đặt” đi qua 70 năm hạnh phúc
“Trời sinh bà mối duyên lành/Hạt mít chê đắng, hạt chanh khen bùi”... Đó là câu ca gói trọn bí quyết giữ gìn hạnh phúc của cụ ông Nguyễn Xuân Mai, 86 tuổi và cụ bà Đỗ Thị Tuyết, 91 tuổi ở thôn Ngọc Than, xã Kiều Phú, Hà Nội.
Tổ chức Giải báo chí về xây dựng và phát triển Thủ đô từ năm 2027
Ngày 7/11, Thành ủy Hà Nội ban hành Đề án số 23-ĐA/TU về việc tổ chức Giải báo chí về xây dựng và phát triển Thủ đô. Giải báo chí đặt mục tiêu hàng năm thu hút từ 50 cơ quan thông tấn báo chí, 150 trang, cổng, bản tin thông tin điện tử trở lên, với từ 1.000 tác phẩm, sản phẩm trở lên tham dự.
Rà soát toàn bộ điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy
Ban Thường vụ Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể thành phố Hà Nội đã ban hành công văn số 21 – CV/ ĐU ngày 11/11/2026 yêu cầu các cơ quan, đơn vị, đoàn thể và cấp ủy trực thuộc tăng cường kiểm tra, khắc phục nguy cơ cháy, nổ.
Truyền thông khởi nghiệp giúp nữ phạm nhân sắp mãn hạn tù tự tin tái hòa nhập cộng đồng
Chiều 9/11, tại Trại giam Thanh Xuân (Hà Nội), Trung ương Hội LHPN Việt Nam phối hợp với Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Cục C10), Bộ Công an, Hội LHPN Hà Nội tổ chức chương trình truyền thông “Khởi nghiệp chắp cánh tương lai” năm 2026 dành cho nữ phạm nhân sắp mãn hạn tù, hoàn lương, tái hòa nhập cộng đồng.
Phụ nữ Thủ đô chủ động mở lối kinh doanh trên không gian số
Không chỉ bán hàng tại chợ, cửa hàng hay ngay tại vườn, nhiều chị em đã chủ động tìm kiếm khách hàng qua mạng xã hội, livestream giới thiệu sản phẩm và ứng dụng thanh toán số. Cùng với sự hỗ trợ của Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Hà Nội, việc ứng dụng công nghệ đang mở thêm cơ hội phát triển kinh doanh, mở rộng thị trường.
Cùng phụ nữ Thủ đô vững bước khởi nghiệp
Đồng hành cùng hội viên, các cấp Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp tiếp sức cho chị em lập nghiệp.
Biến rác thành tài nguyên: Phụ nữ phường Phú Lương lan tỏa lối sống xanh
Từ những phế phụ phẩm tưởng như bỏ đi trong sinh hoạt hằng ngày, phụ nữ phường Phú Lương đang từng bước biến gian bếp gia đình thành "trạm tái chế xanh". Sau hơn một tháng triển khai, mô hình phân loại và ủ rác hữu cơ thành phân bón sinh học đã và đang lan tỏa mạnh mẽ, mở ra hướng đi bền vững trong bảo vệ môi trường từ chính cộng đồng cư dân tại địa phương.
Chi hội Phụ nữ Công an xã Thư Lâm xây dựng tuyến đường hoa tự quản
Hưởng ứng chiến dịch “100 ngày hành động Vì Thư Lâm phát triển - Vì hạnh phúc của Nhân dân”, Chi hội Phụ nữ Công an xã Thư Lâm tổ chức chăm sóc, chỉnh trang tuyến đường hoa trước cổng đơn vị, góp phần xây dựng cảnh quan xanh, sạch, đẹp và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.
Người giữ những mùa hoa không tàn
Từng có một công việc được cho là ổn định với gần 8 năm trong biên chế nhà nước, chị Nguyễn Thị Hương Thủy đã quyết định rẽ ngang, chuyển sang làm hoa đất chỉ sau vỏn vẹn 3 ngày làm quen với kỹ thuật. Và rồi, sau gần 20 năm bền bỉ tự học và rèn nghề, chấp nhận cả những bài học đắt giá, có lúc sức khỏe, đặc biệt là đôi mắt suy kiệt, chị Hương Thủy đã trở thành nghệ nhân ưu tú trong lĩnh vực làm hoa đất.
.png)
.png)
