Củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc từ cơ sở

Từ năm 2003, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11). Ngày hội từng bước trở thành hoạt động chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, được tổ chức rộng khắp tại các khu dân cư, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ, các tầng lớp Nhân dân và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2025 tại tỉnh Vĩnh Long nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam - Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930-18/11/2025).

Sự ra đời của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam

Ngày 18/11/1930, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị về việc thành lập Hội Phản đế Đồng minh - hình thức tổ chức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam. Sự kiện đánh dấu bước phát triển quan trọng trong quá trình tập hợp, đoàn kết các giai cấp, tầng lớp và lực lượng yêu nước thành một mặt trận thống nhất, nhằm thực hiện mục tiêu đấu tranh giành độc lập dân tộc, tự do cho Nhân dân. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam đã ra sức hoạt động, khơi dậy tinh thần yêu nước, phát huy sức mạnh vĩ đại của khối đại đoàn kết dân tộc, kết hợp với sức mạnh của thời đại, góp sức đưa sự nghiệp cách mạng của Nhân dân Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

Trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc (1930 - 1945), do yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng, tổ chức Mặt trận mang nhiều tên gọi khác nhau, như: Hội Phản đế đồng minh (11/1930), Mặt trận Thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương (11/1936), Mặt trận Dân chủ Đông Dương (3/1938),… Đặc biệt, Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng Minh (gọi tắt là Việt Minh) (ra đời 5/1941), đã động viên, tổ chức mọi tầng lớp nhân dân đoàn kết, vùng lên Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, giành độc lập dân tộc, dẫn tới sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà - Nhà nước Dân chủ Nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.

Tiếp đó, ngày 29/5/1946, Hội Liên hiệp quốc dân Việt Nam (gọi tắt là Hội Liên Việt) được thành lập. Trong cuộc toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, nhằm đoàn kết các tầng lớp nhân dân yêu nước, lấy liên minh công nhân - nông dân - trí thức làm nền tảng, kết hợp tinh thần yêu nước chân chính với tinh thần quốc tế vô sản, tháng 3/1951, Việt Mặt trận Việt Minh và Hội Liên Việt hợp nhất thành một mặt trận dân tộc thống nhất, lấy tên là Mặt trận Liên - Việt. Mặt trận Liên - Việt ra đời là cơ sở quần chúng rộng rãi để bảo vệ Đảng và Nhà nước ta, trở thành trụ cột quan trọng của Nhà nước Dân chủ Nhân dân, tập hợp được sức mạnh to lớn của toàn dân ta, đưa cuộc kháng chiến của dân tộc ta đi đến thắng lợi.

 Sau Hiệp định Giơnevơ, ngày 10/9/1955, Đại hội Mặt trận Dân tộc thống nhất quyết định thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thông qua Cương lĩnh Mặt trận, ban hành chính sách đại đoàn kết toàn dân tộc. Ở miền Bắc, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã đoàn kết rộng rãi các giai cấp, các đảng phái, các dân tộc, các tôn giáo, các nhân sĩ, trí thức yêu nước và tiến bộ, động viên mọi lực lượng của toàn dân tộc để xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa trở thành hậu phương lớn cho tiền tuyến lớn miền Nam, đấu tranh thực hiện mục tiêu giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất nước nhà.

Ở miền Nam, ngày 20/12/1960, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời, công bố chương trình 10 điểm nhằm đánh đổ chế độ độc tài Ngô Đình Diệm, tay sai của đế quốc Mỹ, xây dựng một miền Nam Việt Nam độc lập, dân chủ, hòa bình, trung lập, tiến tới hòa bình, thống nhất Tổ quốc. Ngày 20/01/1968, Liên minh các Lực lượng Dân tộc Dân chủ và Hòa bình Việt Nam được thành lập. Đây là tổ chức liên minh to lớn, đoàn kết rộng rãi hơn nữa các tầng lớp nhân dân miền Nam, thực hiện nhiệm vụ chống Mỹ, cứu nước.

Sau ngày miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, Đại hội Mặt trận Dân tộc Thống nhất họp từ ngày 31/01/1977 đến ngày 04/02/1977 đã quyết định thống nhất ba tổ chức Mặt trận, lấy tên là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đại hội thông qua Chương trình hoạt động và Điều lệ nhằm đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân cả nước, cùng nhau xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất, dân chủ và giàu mạnh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Suốt 96 năm qua, ở bất kỳ thời kỳ nào, tổ chức Mặt trận cũng thể hiện rất rõ và hoàn thành xuất sắc sứ mệnh vẻ vang của mình, luôn trung thành với tôn chỉ, mục đích tập hợp các tầng lớp nhân dân thành một khối đoàn kết thống nhất về ý chí và hành động, tinh thần và lực lượng, tạo thành sức mạnh to lớn của cả dân tộc để hoàn thành những mục tiêu cách mạng cao cả do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo.

Ý nghĩa và giá trị của Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc

Thứ nhất, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc từ cơ sở. Ngày hội góp phần tăng cường sự gắn bó giữa các gia đình, dòng họ và các tầng lớp Nhân dân; phát huy tinh thần đoàn kết, tôn trọng sự khác biệt, tương trợ và cùng thực hiện các nhiệm vụ chung của cộng đồng. Đồng thời, tạo điều kiện phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, người có uy tín, già làng, trưởng bản, chức sắc tôn giáo và các lực lượng nòng cốt trong tập hợp, vận động Nhân dân, củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.

Thứ hai, phát huy quyền làm chủ, vai trò chủ thể của Nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội. Ngày hội tạo điều kiện để người dân tham gia đánh giá kết quả thực hiện các phong trào thi đua, cuộc vận động và nhiệm vụ phát triển của địa phương; trao đổi, đề xuất sáng kiến, phản ánh tâm tư, nguyện vọng và những vấn đề phát sinh tại khu dân cư. Qua đó, góp phần phát huy dân chủ ở cơ sở, nâng cao trách nhiệm của cộng đồng, giúp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan liên quan nắm bắt tình hình Nhân dân, kịp thời kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết những vấn đề chính đáng, góp phần củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Thứ ba, khơi dậy sức mạnh cộng đồng trong phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống. Thông qua Ngày hội, tinh thần đoàn kết được cụ thể hóa bằng các hoạt động hỗ trợ nhau phát triển sản xuất, giảm nghèo, khuyến học, chăm lo người có hoàn cảnh khó khăn, bảo vệ môi trường và xây dựng khu dân cư văn minh. Ngày hội góp phần thúc đẩy thực hiện các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước, nhất là cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; phát huy tinh thần tự quản, ý thức trách nhiệm và khả năng phối hợp của cộng đồng trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, bảo đảm an ninh, trật tự và ứng phó với những khó khăn, thách thức tại địa phương.

Thứ tư, bồi đắp tình làng nghĩa xóm, lan tỏa tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng. Các hoạt động giao lưu, văn hóa, văn nghệ, thể thao, biểu dương gương điển hình và chăm lo người yếu thế góp phần nuôi dưỡng tình cảm gắn bó, tinh thần tương thân, tương ái và ý thức sẻ chia trong cộng đồng. Từ những việc làm bình dị, thiết thực, Ngày hội góp phần xây dựng quan hệ cộng đồng thân thiện, nhân văn, phát huy trách nhiệm của mỗi người dân đối với gia đình, khu dân cư và xã hội, tạo nền tảng tinh thần bền vững cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc.